อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์

ความจุและความต้านทานสูญเสียที่เอาต์พุตเกี่ยวข้องกับเสถียรภาพ

แยกค่าความจุใช้งานจริง ESR และตำแหน่งติดตั้ง พร้อมตัวอย่างการเลื่อนซีโรและการประเมินความจุขั้นต่ำโดยไม่เดาเกณฑ์ผู้ผลิต

ตัวเก็บประจุเป็นส่วนหนึ่งของวงควบคุม

ตัวควบคุมแรงดันไม่ได้เห็นตัวเก็บประจุเอาต์พุตเป็นเพียงถังพลังงาน วงป้อนกลับมีการตอบสนองร่วมกับความจุและความต้านทานสูญเสียของชิ้นส่วนนั้น การเปลี่ยนเป็นชนิดที่ ESR ต่ำกว่ามากจึงไม่รับรองว่าดีกว่าเสมอ ตัวควบคุมบางแบบต้องการช่วง ESR ที่กำหนด ขณะที่แบบอื่นออกแบบให้ใช้เซรามิก ESR ต่ำได้ ต้องอ่านข้อกำหนดเฉพาะรุ่นและช่วงโหลดจริง

ค่าที่พิมพ์บนตัวเก็บประจุเป็นค่าภายใต้เงื่อนไขทดสอบหนึ่ง ไม่ใช่ค่าที่เหลือในทุกแรงดันและอุณหภูมิ การเลือกจากตัวเลขไมโครฟารัดอย่างเดียวอาจทำให้ความจุใช้งานจริงต่ำกว่าขั้นต่ำ แม้ชิ้นส่วนใหม่จะมีชื่อค่ามากกว่าเดิมก็ตาม ต้องรวมแรงดันไบอัส ความคลาด และอุณหภูมิจากข้อมูลชนิดชิ้นส่วน โดยไม่ใช้เปอร์เซ็นต์ลดลงที่จำจากคนละรุ่น

ภาพอธิบาย 1ความจุและ ESR มีหน้าที่ในวงควบคุม
  1. ตัวเก็บประจุ

    เก็บประจุและกำหนดอิมพีแดนซ์ตามความถี่

  2. ESR

    สร้างซีโรของโมเดลอนุกรมที่ 1/(2πESR×C)

  3. วงป้อนกลับ

    ต้องพิจารณาโพลและจุดตัดร่วมกัน

  4. ข้อกำหนด

    เลือกช่วง C และ ESR ตามรุ่นจริง

ตำแหน่งซีโรเพียงตัวเดียวไม่รับรองเสถียรภาพ

โมเดล ESR ทำให้เกิดซีโรอย่างไร

สำหรับตัวเก็บประจุอุดมคติ C อนุกรม ESR อิมพีแดนซ์คือ ESR+1/(sC) หรือ (1+sESR×C)/(sC) ตัวเศษมีซีโรที่ความถี่ 1/(2πESR×C) ซึ่งมีผลกับการตอบสนองวงควบคุมได้ การคำนวณซีโรบอกตำแหน่งองค์ประกอบหนึ่ง ไม่ได้พิสูจน์ว่าเสถียรภาพพอ เพราะต้องรู้โพล อัตราขยาย และจุดตัดของทั้งวงด้วย

สมมติ C=10 µF และ ESR=0.20 Ω จะได้ซีโรประมาณ 79.6 kHz หากเปลี่ยน ESR เป็น 0.020 Ω โดยคง C เท่าเดิม ซีโรเลื่อนไปประมาณ 795.8 kHz หรือสูงสิบเท่า การที่ความสูญเสียลดลงจึงอาจเปลี่ยนตำแหน่งชดเชยซึ่งวงเดิมใช้ประโยชน์อยู่ ตัวเลขนี้ไม่บอกว่า ESR ใดเหมาะกับไอซีจริง และไม่แนะนำให้เติมตัวต้านทานอนุกรมโดยไม่มีคู่มือรองรับ

ตัวอย่างความจุที่เหลือหลังรวมเงื่อนไข

กำหนดตัวเก็บประจุสมมติระบุ 10 µF และสมมติว่าที่แรงดันใช้งานเหลือ 70% ของค่าอ้างอิง จากนั้นใช้ปัจจัยเผื่อความคลาดต่ำสุด 80% และอุณหภูมิ 90% ซึ่งในโจทย์ถือเป็นปัจจัยแยก ผลเหลือ 10×0.70×0.80×0.90 = 5.04 µF ถ้าข้อกำหนดตัวควบคุมสมมติต้องการอย่างน้อย 6 µF ก็ยังไม่พอแม้ชื่อชิ้นส่วนเป็น 10 µF

เมื่อใช้ข้อมูลจริงต้องตรวจว่ากราฟหรือขอบเขตผู้ผลิตรวมปัจจัยใดแล้ว ไม่คูณเผื่อซ้ำจนเกินเหตุ และไม่คูณปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กันราวกับเป็นอิสระเสมอไป ตัวอย่าง 5.04 µF ใช้สอนการสร้างงบเงื่อนไขเท่านั้น ไม่ใช่สูตรลดค่ามาตรฐานของตัวเก็บประจุเซรามิกทุกชนิด การคัดเลือกต้องพิจารณารหัสชิ้นส่วน ขนาด และแรงดันทำงานที่ตรงกัน

ภาพอธิบาย 2ลด ESR แล้วซีโรเลื่อนสิบเท่า
  1. กรณีแรก

    ESR 0.20 Ω → ประมาณ 79.6 kHz

  2. กรณีสอง

    ESR 0.020 Ω → ประมาณ 795.8 kHz

  3. สัดส่วน

    ESR ลดสิบเท่า ซีโรสูงสิบเท่า

  4. ข้อจำกัด

    ยังตัดสินเสถียรภาพทั้งวงไม่ได้จากค่านี้

โมเดลสมมติ C = 10 µF

ความจุเพิ่มส่งผลมากกว่าแรงดันกระเพื่อม

การเพิ่มความจุอาจลดการยุบระยะสั้นเมื่อโหลดเปลี่ยน แต่ทำให้ต้องชาร์จประจุมากขึ้นตอนเปิดและอาจกระทบเวลาเริ่มทำงาน รวมถึงเงื่อนไขการจำกัดกระแสหรือพลังงานย้อนเมื่ออินพุตดับ ต้องตรวจช่วงค่าที่วงควบคุมอนุญาต ไม่ถือว่าไม่มีค่าสูงสุดที่ต้องสนใจเพียงเพราะข้อกำหนดแสดงขั้นต่ำเด่นที่สุด

ตำแหน่งติดตั้งก็สำคัญ ตัวเก็บประจุที่อยู่ห่างผ่านสายหรือลายวงจรมีความเหนี่ยวนำและความต้านทานคั่น จึงไม่เทียบกับชิ้นที่ติดใกล้ขาเอาต์พุตและกราวด์ตามคำแนะนำ แม้ผลรวมค่า C เหมือนกัน การประเมินเสถียรภาพควรใช้แผนผังตำแหน่งทางกายภาพร่วมกับค่า ไม่ใช้เพียงรายการชิ้นส่วนในตาราง

ตรวจการตอบสนองภายใต้ช่วงโหลดที่เกี่ยวข้อง

จัดบอร์ดทดลองแรงดันต่ำตามวงจรอ้างอิงของรุ่น แล้วเปลี่ยนโหลดภายในช่วงที่อนุญาตเพื่อดูการฟื้นตัว ทั้งตอนเพิ่มและลดโหลด เก็บรูปโดยต่อกราวด์โพรบสั้นเหมาะสมและไม่ใช้การกรองปิดบังการสั่น การสั่นหลังเปลี่ยนโหลดเป็นเหตุให้ตรวจค่าความจุ ESR และวงควบคุม แต่ยังต้องแยกผลจากแหล่งจ่ายต้นทางและอุปกรณ์สร้างโหลด

หากเปลี่ยนตัวเก็บประจุให้ปิดพลังงานและยืนยันการคายประจุด้วยวิธีที่เหมาะสมก่อน ไม่ทำให้ลัดวงจรเพื่อเร่งกระบวนการ หลังเปลี่ยนให้ตรวจค่าอินพุต กระแส และอุณหภูมิซ้ำ เพราะการเปรียบเทียบที่สภาพโหลดหรือแรงดันเผื่อต่างกันจะไม่แยกผลของตัวเก็บประจุได้ชัด การที่เปิดติดและแรงดันเฉลี่ยตรงไม่ได้รับรองการตอบสนองในทุกช่วง

เขียนเหตุผลการเลือกให้ตรวจได้

เอกสารเลือกชิ้นส่วนควรระบุความจุชื่อ ความจุขั้นต่ำที่คาดในงาน ช่วง ESR ที่เกี่ยวข้อง และข้อกำหนดของตัวควบคุมซึ่งนำมาเทียบ พร้อมตำแหน่งติดตั้ง การระบุว่าใช้ความจุมากพอหรือใช้ ESR ต่ำอย่างเดียวไม่บอกว่าพิจารณาวงป้อนกลับแล้วหรือยัง ต้องแสดงเส้นทางเหตุผลจากข้อมูลผู้ผลิตไปถึงเงื่อนไขบอร์ดจริง

ในภาพของบท ค่า 79.6 และ 795.8 kHz เป็นผลคำนวณโมเดล ESR ส่วน 5.04 µF เป็นอีกแบบฝึกสำหรับงบความจุ ไม่ใช่ผลการวัดหรือเกณฑ์ของสินค้ารุ่นใด ทั้งสองตัวอย่างชี้ว่าการเปลี่ยนชิ้นส่วนต้องมองค่าที่ทำงานจริงกับตำแหน่งในวงควบคุม ไม่ตัดสินจากตัวเลขบนฉลากเพียงค่าเดียว

แหล่งอ้างอิงและอ่านเพิ่มเติม

เรียบเรียงคำอธิบายและตัวอย่างขึ้นใหม่จากหลักการในแหล่งข้อมูลต่อไปนี้

  1. The Fundamentals of LDO Design and Applications · Analog Devices

อ่านต่อเรื่องใกล้กัน

ถามเรื่องหนังสือ ตะกร้า