อาการที่เจอบ่อยที่สุดในงานไฟรถคือวัดไฟที่ปลายสายได้ 12V ครบ แต่พอต่ออุปกรณ์จริงแล้วไม่ทำงาน หรือทำงานแบบอ่อนแรง หลายคนสรุปว่าอุปกรณ์เสียแล้วเปลี่ยนไป สุดท้ายอาการเดิมกลับมา เพราะตัวปัญหาคือสายหรือจุดต่อที่นำกระแสไม่ไหว ไม่ใช่ตัวอุปกรณ์
ทำไมวัดตอนไม่มีโหลดจึงหลอกเรา
มิเตอร์ดิจิทัลกินกระแสน้อยมากระดับไมโครแอมป์ สายที่ผุเหลือเนื้อทองแดงแค่เส้นสองเส้น หรือขั้วที่มีคราบออกไซด์บาง ๆ ก็ยังพากระแสระดับนั้นผ่านไปได้สบาย มิเตอร์จึงอ่านได้ 12V เต็ม แต่พอจ่ายโหลดจริงที่กินหลายแอมป์ ความต้านทานที่ซ่อนอยู่จะเปลี่ยนแรงดันส่วนหนึ่งไปเป็นความร้อนทันที ปลายทางจึงเหลือไฟไม่พอ
วิธีวัดที่ถูก
- ตั้งมิเตอร์ที่ย่าน DC Volt แล้วให้วงจรทำงานอยู่ เปิดโหลดตัวนั้นค้างไว้
- เอาสายมิเตอร์เส้นแดงจับที่ต้นทางของช่วงสายที่จะตรวจ เส้นดำจับที่ปลายทางของช่วงเดียวกัน
- อ่านค่าที่ได้ นั่นคือแรงดันที่หายไปในช่วงสายนั้น ไม่ใช่แรงดันของระบบ
- ถ้าค่าสูงเกินเกณฑ์ ให้ขยับจุดจับเข้าใกล้กันทีละช่วงเพื่อวงให้แคบลงว่าหายที่ช่วงไหน
- ตรวจฝั่งกราวด์ด้วยวิธีเดียวกัน โดยจับระหว่างขากราวด์ของอุปกรณ์กับขั้วลบแบตเตอรี่
เกณฑ์คร่าว ๆ ที่ใช้ตัดสิน
| จุดที่วัด | ค่าที่ยอมรับได้ | เกินนี้ถือว่ามีปัญหา |
|---|---|---|
| สายไฟเลี้ยงหนึ่งช่วง | ไม่เกิน 0.2V | 0.5V ขึ้นไป |
| ผ่านขั้วต่อหนึ่งจุด | ไม่เกิน 0.1V | 0.3V ขึ้นไป |
| ผ่านสวิตช์หรือรีเลย์ | ไม่เกิน 0.2V | 0.4V ขึ้นไป |
| สายกราวด์ถึงขั้วลบแบต | ไม่เกิน 0.1V | 0.3V ขึ้นไป |
| ผ่านฟิวส์ | แทบไม่ขึ้น | 0.2V ขึ้นไป |
ค่าพวกนี้ใช้กับระบบ 12V เป็นหลัก ถ้าเป็นรถบรรทุกระบบ 24V เกณฑ์แรงดันที่หายไปยังใช้ตัวเลขใกล้เคียงกันได้ เพราะสิ่งที่เราวัดคือความสูญเสียในตัวนำ ไม่ได้ขึ้นกับแรงดันระบบโดยตรง แต่ให้ระวังว่าโหลดในรถ 24V หลายตัวกินกระแสสูงกว่า จุดต่อที่หลวมจึงร้อนเร็วกว่า
จุดที่มักเจอว่าเป็นต้นเหตุ
- ขั้วแบตเตอรี่ที่ดูสะอาดด้านนอกแต่มีคราบขาวใต้ฝาครอบ
- จุดยึดกราวด์ที่ตัวถังซึ่งมีสีหรือสนิมคั่นอยู่ระหว่างหางปลากับเหล็ก
- ปลั๊กที่เคยโดนน้ำ ขาทองเหลืองด้านในเปลี่ยนเป็นสีเขียวคล้ำ
- สายที่เคยต่อพ่วงด้วยการพันเทปแล้วออกซิไดซ์อยู่ในเทป
- ฐานฟิวส์ที่หลวมจนขาฟิวส์ไม่แน่น สังเกตจากพลาสติกรอบฐานเปลี่ยนสี
- รีเลย์ที่หน้าคอนแทกต์ไหม้ วัดคร่อมขาคอนแทกต์ตอนทำงานจะเห็นค่าสูงผิดปกติ
เอาไปใช้กับงานกล่องและเรือนไมล์อย่างไร
ก่อนจะสรุปว่ากล่อง ECU หรือเรือนไมล์เสีย ให้ไล่แรงดันตกคร่อมของไฟเลี้ยงและกราวด์ที่เข้าอุปกรณ์นั้นก่อนทุกครั้ง กล่องที่ได้ไฟเลี้ยงไม่ครบจะแสดงอาการเหมือนเสียได้หลายแบบ ทั้งไม่บูต รีเซ็ตเอง สื่อสารกับเครื่องสแกนไม่ได้ หรือเก็บรหัสผิดพลาดแปลก ๆ ไว้เต็มไปหมด ซึ่งเปลี่ยนกล่องใหม่ก็ไม่หาย
