การวัดสภาพ A ทั้งหมดก่อนแล้วค่อยวัด B อาจทำให้ผลของเวลาหรือความร้อนปะปนกับผลของสิ่งที่เปลี่ยน หากค่าที่อ่านค่อยเพิ่มเอง ชุด B ที่วัดทีหลังย่อมดูสูงกว่าแม้สองสภาพไม่ต่างกัน การเรียง A–B–B–A เป็นวิธีหนึ่งในการจัดเวลาให้ค่าเฉลี่ยของสองสภาพอ้างอิงเวลากลางใกล้กัน บทนี้แสดงด้วยแบบจำลองสมมติ ไม่ได้อ้างว่าลำดับนี้ทำให้การทดลองทุกชนิดปราศจากอคติ
ทำไมตำแหน่งเวลาของแต่ละสภาพจึงสำคัญ
กำหนดค่าที่อ่านเป็นผลของสภาพทดลองบวกแนวโน้มตามเวลาและความแกว่งอื่น หากแนวโน้มเป็นเส้นตรงและเก็บที่เวลาห่างเท่ากัน ลำดับ A–B–B–A ทำให้ A อยู่ปลายทั้งสอง ส่วน B อยู่ตรงกลาง ค่าเฉลี่ยเวลาของ A และ B จึงเท่ากัน ส่วนที่เลื่อนเป็นเส้นตรงจะหักล้างในผลต่างค่าเฉลี่ย นี่เป็นผลจากการจัดตำแหน่งเวลา ไม่ใช่การปรับเลขหลังเห็นผลเพื่อให้ดูใกล้กัน
ต้องใช้เวลาจริง ไม่ใช่ถือว่ารอบที่หนึ่งถึงสี่ห่างกันเท่ากันเสมอ หากเปลี่ยนสภาพ A ไป B ใช้เวลานาน แต่ B ไป B วัดทันที เวลาเฉลี่ยของทั้งสองกลุ่มอาจไม่สมดุล ควรกำหนดช่วงรอที่สัมพันธ์กับการนิ่งของชุดทดลองและบันทึกเวลาเริ่มวัด รวมถึงระยะเวลารวมที่ใช้เฉลี่ยในแต่ละรอบ การรักษาหมายเลขลำดับอย่างเดียวจึงไม่พอ
- เวลา 0 และ 3
วัด A สองปลาย
- เวลา 1 และ 2
วัด B ตรงกลาง
- เวลาเฉลี่ย
A และ B เท่ากับ 1.5 ช่วง
- ผลต่าง
แนวโน้มเชิงเส้นหักล้าง
ใช้ได้กับส่วนเลื่อนเชิงเส้นเมื่อจุดเวลาห่างเท่ากัน
ตัวอย่างสมมติที่ลดผลเลื่อนเชิงเส้นได้
สมมติ A มีค่าพื้นฐาน 100 mV และ B มี 110 mV โดยระบบวัดเลื่อนขึ้น 2 mV ต่อหนึ่งช่วงเวลา เก็บ A ที่เวลา 0, B ที่เวลา 1, B ที่เวลา 2 และ A ที่เวลา 3 จะได้ 100, 112, 114 และ 106 mV ตามลำดับ ค่าเฉลี่ย A เป็น (100 + 106)/2 = 103 mV ค่าเฉลี่ย B เป็น (112 + 114)/2 = 113 mV ผลต่าง B − A = 10 mV ตรงกับผลของสภาพในแบบจำลอง
ถ้าวัด A–A–B–B ที่เวลาเดิม จะได้ 100, 102, 114 และ 116 mV ค่าเฉลี่ย A เป็น 101 mV และ B เป็น 115 mV ผลต่างกลายเป็น 14 mV ซึ่งรวมส่วนเลื่อน 4 mV ไว้ด้วย การเปรียบเทียบนี้แสดงว่าใช้จำนวนการวัดเท่ากันแต่ลำดับเปลี่ยนความหมายของผลได้ ตัวเลขเป็นตัวอย่างทางคณิตศาสตร์ ไม่ใช่ค่าชดเชยที่ให้บวกหรือลบจากข้อมูลจริงทุกชุด
ค่าเฉลี่ย A และ B ใน ABBA ต่างอ้างอิงเวลากลาง 1.5 ช่วง จึงถูกเลื่อนจากค่าตั้งต้นอย่างละ 3 mV ผลต่างยังถูกแม้ค่าเฉลี่ยแต่ละสภาพไม่ได้เท่าค่าที่เวลาเริ่ม หากต้องการค่าสัมบูรณ์ที่เวลาเริ่มต้องมีข้อมูลอ้างอิงอื่น ไม่ควรตีความว่าการหักล้างผลต่างทำให้ค่าของ A หรือ B ได้รับการสอบเทียบแล้ว การจัดลำดับช่วยเปรียบเทียบ ไม่สร้างมาตรฐานแรงดันขึ้นมาเอง
สิ่งที่ ABBA ไม่ได้แก้โดยอัตโนมัติ
หากแนวโน้มเป็นความโค้ง ลำดับสมดุลเวลากลางอาจยังเหลืออคติ ตัวอย่างสมมติให้ส่วนเลื่อนตามเวลาเป็น t² mV เมื่อ t เท่ากับ 0, 1, 2, 3 จะได้ส่วนเลื่อน 0, 1, 4, 9 mV ค่าเฉลี่ยส่วนเลื่อนของ A เป็น 4.5 mV ส่วน B เป็น 2.5 mV ผลต่างจึงมีอคติ −2 mV และจะอ่านผลของสภาพ 10 mV เป็น 8 mV ตัวอย่างนี้เป็นเหตุผลให้ตรวจกราฟตามเวลา ไม่ใช้คำว่า ABBA แล้วถือว่าตัดอุณหภูมิออกหมด
อีกกรณีคือความจำของระบบ หลังวัด B ที่กระแสสูง ชิ้นส่วนอาจยังร้อนเมื่อกลับ A ทำให้ A ท้ายไม่เท่ากับ A ต้นแม้แก้แนวโน้มเวลาแล้ว ผลชนิดนี้สัมพันธ์กับสภาพก่อนหน้า ไม่ใช่การเลื่อนเส้นตรงทั่วไป ต้องกำหนดช่วงพักหรือสภาพเริ่มต้นที่ยืนยันได้ หากพักจนกลับสภาพไม่ได้ การทดลองต้องออกแบบและตีความให้รวมผลประวัติก่อนหน้า ไม่ควรนำค่าเฉลี่ย ABBA มาใช้เหมือนระบบไร้ความจำ
- ลำดับที่อ่าน
A100, B112, B114, A106 mV
- เฉลี่ย A
(100 + 106)/2 = 103 mV
- เฉลี่ย B
(112 + 114)/2 = 113 mV
- ผลต่าง
113 − 103 = 10 mV
ตัวอย่างสมมติ เลื่อน +2 mV ต่อช่วง; ไม่ใช่การสอบเทียบ
ใช้ลำดับเป็นส่วนหนึ่งของแผนทดลอง
การจัดกลุ่มเงื่อนไขที่ใกล้กันและควบคุมปัจจัยรบกวนสอดคล้องกับหลักการบล็อกในการออกแบบการทดลอง แต่ ABBA แบบตายตัวไม่ใช่การสุ่มและไม่กำจัดปัจจัยที่สัมพันธ์กับลำดับทุกชนิด หากทำหลายชุด อาจใช้ทั้ง ABBA และ BAAB ตามแผนหรือจัดลำดับสุ่มภายในกลุ่มที่เหมาะสม พร้อมเก็บผลรายรอบ การเปลี่ยนลำดับควรทำเพราะต้องการตรวจอคติ ไม่ใช่เลือกเฉพาะชุดที่ให้ผลตามคาด
รายงานควรให้ค่าทั้งสี่ เวลา และสูตรค่าเฉลี่ย ไม่เก็บเพียงผลต่างสุดท้าย เพราะผู้อ่านจะตรวจความสมดุลและแนวโน้มไม่ได้ ถ้าแต่ละรอบเก็บข้อมูลยาวมากจนเวลาคาบเกี่ยวกัน ต้องระบุช่วงรวมข้อมูลให้ชัด การประเมินความไม่แน่นอนยังต้องใช้การทำซ้ำและแบบจำลองที่เหมาะสม ผลต่างจากหนึ่งชุดสี่ค่ามีประโยชน์เป็นหลักฐานเริ่มต้น แต่ไม่เพียงพอรับรองนัยสำคัญหรือความเสถียรระยะยาว
เมื่อใช้วิธีนี้กับรูปคลื่น ให้เลือกตัวชี้วัดเดียวกันทุกครั้ง เช่น ค่าเฉลี่ยในหน้าต่างที่กำหนด ไม่ผสมยอดจากบางรอบกับค่าเฉลี่ยจากอีกรอบ และคงการตั้งค่าระบบวัดไว้ ข้อสรุปที่เหมาะคือผลต่างภายใต้ลำดับที่ช่วยหักล้างแนวโน้มเชิงเส้นตามสมมติฐาน พร้อมเปิดเผยความโค้งและผลความจำที่ยังตรวจไม่ครบ


